تصویب مکتوب سند حقوق معنوی مخاطب به سرانجام نرسید
احسان رستگار در نشستی درباره رده‌بندی سنی گفت سندی با عنوان «حقوق معنوی مخاطب» که سال ۱۴۰۲ به درخواست شورای عالی سینما تدوین و ارائه شده بود، پس از تأیید شفاهی مسیر تصویب مکتوب و اجرا را کامل نکرد و این فرایند به سرانجام نرسید.
پرسش از سازوکار الزام‌آور
فاطمه اسکندری‌یگانه در ابتدای نشست بر اهمیت رده‌بندی سنی در حفاظت از نسل آینده تأکید کرد و پرسید چرا با وجود ظرفیت‌هایی مثل کدومو و توان نهادهای رسمی برای اجرای نظام رده‌بندی سنی، هنوز سازوکار الزام‌آوری برای پایبندی به آن وجود ندارد.
حق مخاطب در کنار بلیت و اشتراک
رستگار رده‌بندی سنی را یکی از نخستین و مهم‌ترین حقوق معنوی مخاطب دانست. به اعتقاد او، مخاطبی که برای خرید بلیت سینما یا اشتراک پلتفرم‌های نمایش خانگی هزینه می‌کند، در کنار حقوق مادی از حقوق معنوی هم برخوردار است؛ از جمله اینکه بداند محتوای پیش رویش چه ویژگی‌هایی دارد و برای چه گروه سنی مناسب است.
او با اشاره به طرح این موضوع از سال ۱۳۹۳ در برنامه تلویزیونی «هفت» گفت جا افتادن مفهوم حقوق معنوی مخاطب و مطالبه عمومی برای رده‌بندی سنی فرایندی زمان‌بر بوده و حتی شکل فعلی و ناقص آن نیز با پیگیری مستمر و در مواجهه با مخالفت برخی ذی‌نفعان به دست آمده است.
معیارها فراتر از صحنه جنسی
رستگار تقلیل رده‌بندی سنی به وجود یا نبود صحنه‌های جنسی را برداشتی ناقص از این نظام دانست. به گفته او، شدت خشونت، فضای روانی و اجتماعی اثر، نمایش جهان‌های ویران‌شهری و دیستوپیایی، خودکشی، قتل، تجاوز و مضامین سیاسی و اجتماعی هم می‌توانند در تعیین گروه سنی مخاطب نقش تعیین‌کننده داشته باشند.
او با اشاره به نمونه‌هایی از نظام رده‌بندی در آمریکا و انگلستان توضیح داد که گاهی فضای کلی یک اثر و جهان‌بینی حاکم بر داستان، حتی بدون صحنه‌های جنسی، می‌تواند آن را برای مخاطبان کم‌سن‌وسال نامناسب کند.
اثر بر نگرش و رفتار
مجید اسماعیلی بر ضرورت توجه به تأثیرهایی فراتر از محتوای آشکار آثار تأکید کرد. از نگاه او، فیلم‌ها و سریال‌ها تنها مجموعه‌ای از تصاویر و داستان‌ها نیستند و می‌توانند در شکل‌گیری نگرش‌ها، سبک زندگی و الگوهای رفتاری مخاطبان نقش داشته باشند.
اسکندری‌یگانه هم با اشاره به تأثیر تدریجی و تکرارشونده محتوا گفت آثار رسانه‌ای را باید فراتر از تأثیر آنی و مستقیم هر صحنه دید، زیرا برخی تأثیرها در طول زمان و از طریق تکرار و عادی‌سازی شکل می‌گیرند.