«گوریا» بهترین فیلم جوایز آسیا و اقیانوسیه شد و دو کوتاه راه اسکار را جدا باز کردند
جوایز سینمایی آسیا و اقیانوسیه در نوزدهمین دوره، فیلم «گوریا» ساختهٔ لوان کوگواشویلی، فیلم‌ساز گرجستان، را بهترین فیلم دانست. مراسم ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ در مجموعهٔ ستاره گلد کوست، در ایالت کوئینزلند استرالیا برگزار شد و کوگواشویلی جایزه را با تهیه‌کنندگان همراه، اولنا یرشووا و بوریس فرومین، تقسیم کرد. جایزهٔ بهترین کارگردان به سامپوت چیدگاسورنپونگسه از تایلند برای «۹ معبد تا بهشت» رسید. هم‌زمان، مجموعهٔ کارتون برو دو فیلم کوتاه انیمیشن را که از راه‌های جداگانه برای اسکار ۲۰۲۷ واجد شرایط شده‌اند معرفی کرد: «سولیمانی» به کارگردانی وینی آن بوس و «همسایه‌های طبقهٔ بالا عزیز» به کارگردانی کانی چین هی.
تولید مشترک فیلم برتر
فیلم «گوریا» در هفت کشور ساخته شده است: گرجستان، سوئیس، لوکزامبورگ، بلغارستان، ترکیه، نروژ و عربستان سعودی. نام بردن از این هفت کشور کنار اسم سه تهیه‌کننده نشان می‌دهد جایزهٔ بهترین فیلم فقط به کارگردان نرسیده و سهم تهیه‌کنندگی در متن اعلام رسمی آمده است. کوگواشویلی فیلم‌ساز گرجستان است و یرشووا و فرومین در همان سطر جایزه شریک او معرفی شده‌اند. این شکل اعلام، طرف‌های مالی و اجرایی را روی صحنهٔ همان جایزه نگه می‌دارد و نام تهیه‌کننده را از کارت پایانی فیلم جدا نمی‌کند. هفت کشور هم یعنی زنجیرهٔ تولید از یک قلمرو ملی بیرون رفته و هر کدام از این نام‌ها بخشی از هویت رسمی فیلم در شب جوایز است.
رشتهٔ کارگردانی جدا از فیلم برتر اعلام شد و سامپوت چیدگاسورنپونگسه برای «۹ معبد تا بهشت» بهترین کارگردان شد. این فیلم محصول مشترک تایلند، سنگاپور، فرانسه، نروژ، چین، هنگ‌کنگ، اندونزی و قطر است؛ هشت طرف که از جنوب شرق آسیا تا اروپا و خلیج را در یک کارت تولید کنار هم می‌گذارد. اشارهٔ ویژهٔ همین رشته به آونگ فیو از میانمار برای «جمع‌آوری میوه» رسید. جایزهٔ بزرگ هیئت داوران به شهربانو سادات، کارگردان افغان، برای «مرد خوب پیدا نمی‌شود» تعلق گرفت. سه نام در یک شب، سه جغرافیای متفاوت را روی سکوی واحد جوایز آسیا و اقیانوسیه می‌نشاند و هیئت داوران فیلم برتر، کارگردانی و جایزهٔ بزرگ را بین آثار جدا تقسیم کرده است.
میدان نامزدی و جوایز رشته‌ای
میدان امسال ۳۶ فیلم نامزد از ۳۲ کشور و منطقه بود. جایزهٔ بهترین بازیگری به پوشپا تینگ لاما از نپال برای «فیل‌ها در مه» رسید و سیم سو بین از کرهٔ جنوبی برای «جهانِ پیش از این» بهترین بازیگر تازه‌کار نام گرفت. جایزهٔ فیلمنامه به راکان مایاسی، وحید عجمی و پل سیف برای «دیروز چشم نخوابید» داده شد؛ فیلمی با پشتیبانی بلژیک، لبنان، فلسطین، قطر و عربستان سعودی. فیلم‌برداری هم به نگوین وین فوک از ویتنام برای «شنیدن» رسید. این چهار عنوان، بازی، چهرهٔ تازه، متن و تصویر را از هم جدا کرده و هر کدام را به نام شخص یا گروه مشخص بسته است. در فیلمنامه سه نام کنار هم آمده و پشتیبانی پنج طرف در همان شرح جایزه ثبت شده است، شبیه الگویی که در فیلم برتر و در جایزهٔ کارگردانی هم کشور شریک را از اسم اثر جدا نکرد.
جایزهٔ بهترین فیلم جوانان به پالوما شنایدمن از نیوزیلند برای «دخترهای بزرگ گریه نمی‌کنند» رسید و تهیه‌کنندگان این فیلم ویکی پوپ و تامس کاپل هستند. جایزهٔ انیمیشن به «ویولن‌نواز» داده شد، محصول مشترک سنگاپور، اسپانیا و ایتالیا که اروین هان از سنگاپور و رائول گارسیا از اسپانیا آن را مشترک کارگردانی کرده‌اند. بهترین مستند به ایتاب عزام و جک مک‌اینس برای «یکی در یک میلیون» رسید، فیلم بریتانیایی‌آمریکایی که زندگی یک پناهندهٔ سوری را دنبال می‌کند. جایزهٔ تنوع فرهنگی به ایزابل کالاندار رسید که «زایشی دیگر» را هم کارگردانی کرده و هم تهیه کرده است؛ همکاری تاجیکستان، آمریکا و قطر. جایزهٔ سینمای جوان، که با نت‌پک داده می‌شود، به آر. گوتام از هند برای «اعضای خانوادهٔ مسئله‌دار» تعلق گرفت. در این ردیف، کارگردانی مشترک انیمیشن و جمع کارگردان و تهیه‌کننده در مستند و در جایزهٔ تنوع، دوباره اعتبار را بین نقش‌ها تقسیم می‌کند.
پروژهٔ انجمن و جایزهٔ فیاپف
جایزهٔ فیلم‌ساز انجمن، که با گروه پست لانج برگزار می‌شود، به هزیقه عظمی، فیلم‌ساز مالزیایی، برای پروژهٔ «گارک» رسید. قصه دربارهٔ زنی است که رابطه‌اش وقتی پس از بارداری خارج از ازدواج با آزار دینی روبه‌رو می‌شود آزمایش می‌شود. عظمی در برنامهٔ مدرسهٔ فیلم گریفیث و حلقه‌های منطقه‌ای جوایز سینمایی آسیا و اقیانوسیه شرکت کرده و امسال پس از آنکه پروژه را با راهنمایی یولیا اوینا بهارا، عضو آکادمی همین جوایز، پرورش داده به مراسم برگشته است. شرح جایزه، نام مدرسه، نام برنامهٔ منطقه‌ای و نام راهنما را کنار اسم فیلم‌ساز می‌آورد و مسیر پروژه را از پرورش تا بازگشت به همان نهاد در متن رسمی نگه می‌دارد. موضوع قصه هم در اعلام جایزه آمده است: رابطه، بارداری خارج از ازدواج و آزار دینی، نه فقط عنوان پروژه.
تریسی ویرا، رئیس جوایز سینمایی آسیا و اقیانوسیه، برندگان امسال را به داستان‌هایی از منطقه و به اهمیت ساختن فرصت برای شناخته‌شدن این صداها در سطح بین‌المللی گره زد و از «گوریا»، «مرد خوب پیدا نمی‌شود» و «فیل‌ها در مه» نام برد. جایزهٔ فیاپف برای سهم برجسته در سینمای آسیا و اقیانوسیه به بابی بدی، تهیه‌کنندهٔ کهنه‌کار هندی، رسید. لوئیس آلبرتو اسکاللا، رئیس فیاپف، این سهم را به کارنامه‌ای وصل کرد که مخاطب را به چالش کشیده و طنینش از هند فراتر رفته است. بدین ترتیب یک جایزه به فیلم سال و شرکای تولیدش می‌رسد و جایزهٔ دیگر به تهیه‌کننده‌ای با کارنامهٔ مشخص، و هر دو در همان شب اعلام می‌شوند.
قاعدهٔ ورود کوتاه به اسکار
کارتون برو در سلسله‌ای به قلم جیمی لنگ، کوتاه‌های انیمیشنی را معرفی می‌کند که برای اسکار ۲۰۲۷ واجد شرایط شده‌اند. فیلم‌های این سلسله از یکی از چند راه وارد شده‌اند: بردن جایزهٔ واجد شرایط اسکار در یک جشنواره، اکران سینمایی، یا بردن جایزهٔ دانشجویی آکادمی. گزارش «سولیمانی» به تاریخ ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ ساعت هشت و سی‌وپنج دقیقهٔ صبح منتشر شده و گزارش «همسایه‌های طبقهٔ بالا عزیز» به تاریخ ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶ ساعت هفت صبح. هر دو متن در چارچوب همان سلسله آمده‌اند، اما راه واجد شرایط شدن‌شان یکی نیست و همین تفاوت، قاعدهٔ ورود به فهرست اسکار کوتاه را با دو نمونهٔ مشخص نشان می‌دهد. یکی از راه جشنواره گذشته و دیگری از راه اکران.
«سولیمانی» نخستین فیلم حرفه‌ای وینی آن بوس است و تولیدی فرانسوی از ژی‌رل پروداکشن و له آسترونوت. بوس صحنه‌های زمان حال را استاپ‌موشن گرفته و خاطره‌ها را با انیمیشن دوبعدی دست‌نقاشی ساخته است. فیلم با جایزهٔ بهترین فیلم کوتاه جشنوارهٔ انیمیشن منچستر در سال ۲۰۲۵ و جایزهٔ هیئت داوران انیمیشن جشنوارهٔ کوتاه آسپن در سال ۲۰۲۶ واجد شرایط اسکار شده است. قصه در یک رستوران هندی در پاریس می‌گذرد: دو زن از کرالا با مزه و صدا و بویی آشنا روبه‌رو می‌شوند که خاطرهٔ کشوری را که پشت سر گذاشته‌اند بیدار می‌کند. دلیل رفتن‌شان فرق دارد و نسبت‌شان با خانه هم یکی نیست. بوس فیلم را از تجربهٔ خودش در رفتن به فرانسه کشیده و غذا را هم مایهٔ آرامش می‌داند و هم رشتهٔ وصل به تاریخ درهم خانواده، هویت و استقلال.
نیروی ساخت تصویر متحرک
«همسایه‌های طبقهٔ بالا عزیز» را کانی چین هی ساخته و مارسیا مایر تهیه کرده است. فیلم استوری‌بورد و طراحی و انیمیشن دوبعدی و سه‌بعدی را که خود گروه ساخته با مدل‌های هوش مصنوعی مولد ترکیب می‌کند؛ مدل‌هایی که روی طرح مفهومی همان گروه تنظیم دقیق شده‌اند تا تصویر نهایی حالت نقاشی پیدا کند. راه واجد شرایط شدن این کوتاه، یک هفته اکران سینمایی بوده است. آدا از بی‌خوابی به سروصدای آپارتمان بالایی کشیده می‌شود، حدس می‌زند همسایه‌ها چه می‌کنند، و کلافگی روزمره جایش را به خیال‌های پرداخت‌شده و سوررئال می‌دهد. مایهٔ کار تجربهٔ هی در دورهٔ همه‌گیری است و بافت و رنگ و سبک تصویر با بالا رفتن احساس شخصیت جابه‌جا می‌شود. نام تهیه‌کننده در معرفی فیلم جدا از کارگردان آمده و ابزار مولد به طرح خود گروه بسته شده است، نه به یک تصویر بیرونی.
کنار هم گذاشتن این دو کوتاه، قاعدهٔ ورود و تقسیم کار را از روی همین اعلام‌ها روشن می‌کند. «سولیمانی» نام دو شرکت فرانسوی را روی تولید دارد و اعتبار اسکارش را از دو برد جشنواره‌ای می‌گیرد: بهترین فیلم کوتاه منچستر در ۲۰۲۵ و جایزهٔ هیئت داوران انیمیشن آسپن در ۲۰۲۶. «همسایه‌های طبقهٔ بالا عزیز» نام تهیه‌کننده را جدا از کارگردان ثبت می‌کند و اعتبارش را از پنجرهٔ یک‌هفته‌ای اکران سینمایی می‌گیرد. نیروی تصویر در فیلم بوس میان استاپ‌موشن زمان حال و نقاشی دستی خاطره تقسیم شده است. در فیلم هی، استوری‌بورد و طراحی و انیمیشن دوبعدی و سه‌بعدی دست گروه می‌ماند و مدل مولد روی همان طرح مفهومی تنظیم می‌شود تا بافت نقاشی‌گونهٔ نهایی ساخته شود. بوس قصه را به مهاجرت سال ۲۰۱۶، شروع نوشتن در ۲۰۱۸، دلتنگی و غذای کرالا برمی‌گرداند و هی آن را به خانه‌نشینی دورهٔ همه‌گیری و تبدیل کلافگی به استوری‌بورد. شکل ثبت تجربه در زنجیرهٔ ساخت این دو فیلم یکی نیست، هرچند هر دو از زندگی کارگردان آمده‌اند و هر دو اکنون در فهرست واجدان شرایط اسکار کوتاه ایستاده‌اند.
